Hvat dekkar rættarhjálpartryggingin (retshjælpsforsikring), og hvussu nýtir tú hana?
Rættarhjálpardekningin liggur longu inni í donsku innbúgvis-, hús- ella bilatryggingini tíni og kann rinda fyri advokat og rættarmál í mongum privatum trætum. Men hon dekkar rættarmál, ikki kærur til nevndir, og hon verður sett í verk gjøgnum ein advokat. Her er júst hvussu dekningin virkar og hvussu tú nýtir hana.
Rættarhjálpartrygging er sjáldan ein tryggingarpolissa fyri seg. Hon er ein vanligur lutur av teimum flestu donsku innbúgvis- (indbo), hús- og bilatryggingunum. Hygg í tryggingartreytirnar tínar undir partinum „retshjælp“.
Hevur tú fleiri tryggingar, kunnu fleiri dekningar vera í spæli; hvør galdur, er treytað av hvat trætan snýr seg um. Dekningin í bilatryggingini tekur til dømis trætur um bilin.
Dekningin galdur fyri rættarmál í privatum trætum, til dømis mál um handverkarar, bústaðarkeyp, trætur við húsaeigaran, keyp ella markatrætur. Innan markið í tryggingini, vanliga nøkur hundrað túsund krónur, dekkar hon vanliga:
Títt egna advokatgjald
Rættargjøld og avgjøld
Kannanir hjá serkønum (syn og skøn)
Málskostnaðin hjá mótpartinum, um tú tapar málið
Hvat hon ikki dekkar
Tann týdningarmesta avmarkingin kemur mongum á óvart: rættarhjálpartryggingin dekkar rættarmál, ikki kærur til kærunevndir ella almennar myndugleikar. Ein kæra til leigunevndina (huslejenævnet), Tryggingarkærunevndina (Ankenævnet for Forsikring) ella keyparakærunevndina nýtir ikki dekningina. Hesir vegir eru viljandi bíligir og at handfara uttan advokat.
Ávís málsløg eru í treytunum vanliga eisini undantikin, millum tey tey flestu málini móti arbeiðsgevarum, familjurættarlig mál og rakstrarbundnar trætur.
Soleiðis setur tú dekningina í verk: gjøgnum ein advokat
Tú ringir ikki til tryggingarfelagið og „nýtir“ dekningina sjálvur. Hon verður sett í verk, tá ein advokat tekur málið og søkir um rættarhjálpardekning hjá tryggingarfelagnum tínum fyri tín part. Í verki virkar tað soleiðis:
Stig fyri stig
Vátta, at ein greið træta er til, tað vil siga at mótparturin hevur noktað kravið títt
Kanna tryggingartreytirnar tínar undir „retshjælp“
Finn ein advokat, sum vil føra málið; tú velur vanliga frítt
Advokaturin søkir um dekning hjá tryggingarfelagnum tínum
Felagið metir um málið hevur rímiligan møguleika at vinna og gevur góðkenning sína
Sjálvsbyrða og mark: hvat rindar tú sjálvur?
Vanliga er ein sjálvsbyrða (selvrisiko) á vanliga umleið 10 % av kostnaðinum við eini minstuupphædd, og eitt mark fyri alla dekningina. Bæði standa í tínum ávísu treytum.
Lúkar tú tey fíggjarligu treytirnar fyri fríari rættarhjálp (fri proces), fellur sjálvsbyrðan vanliga heilt burtur. Raðfylgjan er tí altíð: kanna tryggingina, og kanna fri proces-mørkini hjá Civilstyrelsen, áðrenn tú reknar út, hvat málið kostar tær.
Ein noktan av rættarhjálpardekning er ein avgerð, sum tú kanst kæra: fyrst til tann kæruábyrgdara hjá felagnum (klageansvarlig), síðan til Tryggingarkærunevndina (Ankenævnet for Forsikring). Fá altíð noktanina skrivliga við ávísingum til treytirnar.
Nei. Dekningin galdur fyri rættarmál. Kærur til leigunevndina, kærunevndir og almennar myndugleikar eru ikki dekkaðar, men hesir vegir eru bíligir og gjørdir at handfarast uttan advokat.
So skjótt trætan er greið, tað vil siga tá mótparturin hevur noktað kravið títt, og áðrenn kostnaðurin veksur. Í verki søkir advokaturin tín um dekningina sum eitt av fyrstu stigunum eftir at hava tikið málið.
Vanliga ja. Tú velur advokatin, sum skal føra málið, og advokaturin søkir síðan um dekningina hjá tryggingarfelagnum tínum fyri tín part.
Tryggingin dekkar vanliga eisini tann málskostnað, sum tú verður dømdur at rinda mótpartinum, innan markið í tryggingini og við fráteknari sjálvsbyrðu.
So er noktanin sjálv eitt mál: kæra til kæruábyrgdaran hjá felagnum, og verður noktanin hildin, tak hana til Tryggingarkærunevndina (Ankenævnet for Forsikring).