Tryggingarkrav noktað? Soleiðis kærar tú, og hvat rættarhjálpardekkingin rindar
Ein nokting frá tryggingarfelagnum er ikki endiliga tað seinasta orðið. Henda vegleiðingin fevnir um, hvussu tú ávirkar eitt noktað krav, hvussu kæruvegurin til tryggingarkærunevndina (Ankenævnet for Forsikring) virkar, og hvussu rættarhjálpardekkingin (retshjælpsforsikring), sum liggur í teimum tryggingunum tú longu hevur, kann rinda part av einari advokatrokning í heilt øðrum trætum.
Tryggingarfeløg nokta vanliga av einari av nøkrum fáum grundum: skaðin er ikki dekkaður, hann fellur undir eina undantøku í treytunum, hann varð meldaður ov seint, skeivar upplýsingar vórðu givnar, ella skaðin varð elvdur av grovari ógitni. Fyrsta stigið er altíð tað sama: fá noktingina skrivliga, við neyvari tilvísing til tær treytir, sum felagið byggir á.
Les so treytirnar sjálvur, ikki bara samandráttin í tryggingarbrævinum. Dekkingarundantøkur skulu í grundini vera greitt orðaðar, og iva um hvat ein treyt merkir, kemur ofta keyparanum til góðar. Hald grundgevingina upp móti tí, sum veruliga hendi, og savna prógvini tín: myndir, kvittanir, frágreiðingar og skrivsamskifti.
Legg til merkis, at ein nokting av einum parti av kravinum tínum ikki endiliga ávirkar restina. Felagið kann t.d. nokta ein lut, men vera skyldugt at dekka hinar.
Fyrsta stig: kæruábyrgdari hjá felagnum (klageansvarlig)
Hvørt tryggingarfelag í Danmark skal hava eina kæruábyrgdar eind (klageansvarlig), sum viðger kærur um avgerðir felagsins. Tað er hin skyldugi fyrsti steðgurin á kæruvegnum, og í verki verða rættiliga mangar noktingar broyttar longu her.
Skriva stutt og konkret: hvat hendi, hvat felagið avgjørdi, hví tú ert ósamdur, og hvat tú vilt. Legg noktingina, tær viðkomandi treytirnar og prógvini tín við. Bið um skrivligt svar, og varðveit alt skrivsamskiftið.
Sambandsupplýsingar til kæruábyrgdaran stenda vanliga á heimasíðuni hjá felagnum. Fær tú ikki framgongd, ella fær tú ikki svar innan rímiliga tíð, er vegurin til kærunevndina opin.
Tryggingarkærunevndin (Ankenævnet for Forsikring)
Tryggingarkærunevndin (Ankenævnet for Forsikring) viðger kærur frá privatpersónum um næstan allar tryggingarsløg: innbúgv, hús, bil, óhapp, ferðing og meira. At senda inn kostar eitt lítið gjald, sum tú vanliga fært aftur, um tú vinnur heilt ella í parti. Kanna verandi takstin á heimasíðuni hjá nevndini.
Málið verður viðgjørt skrivliga: tú fyllir eitt kæruskjal út, leggur prógvini tín við, og felagið sendir síðan sítt svar. Tú tørvar ikki advokat. Viðgerðin tekur vanliga nøkrar mánaðir, eftir málinum.
Vinnur tú, fylgja flest øll tryggingarfeløg avgerðini. Noktar felagið at fylgja henni, ella ert tú ósamdur í úrslitinum, kann málið fara fyri rættin — og har verða rættarhjálpardekking og frí rættarhjálp (fri proces) viðkomandi.
Rættarhjálpartrygging (retshjælpsforsikring): dekking tú helst longu hevur
Rættarhjálpartrygging er vanliga ikki nakað, sum tú keypir serstakt. Hon liggur vanliga inni í innbúgvs-, hús- ella bilatryggingini tíni. Hon kann dekka advokat- og rættarkostnaðir í mongum privatum trætum: búðis- og handverkaramál, keyp, marknaðartrætur og meira.
Dekkingin fer vanliga í gildi, tá ein konkret træta er uppkomin, tað vil siga tá hin liðin hevur noktað kravið títt. Í verki er tað ofta advokaturin tín, sum søkir um dekkingina fyri teg hjá tínum egna tryggingarfelag.
Ert tú t.d. í trætu við húsaeigaran tín, og málið fer móti húsaleigurættinum, er rættarhjálpardekkingin ofta tað, sum gerð málið fíggjarliga møguligt.
Hvat rættarhjálpardekkingin rindar, og hvat tú rindar sjálvur
Rættarhjálpartrygging dekkar ikki alt, og ikki uttan mørk. Vanliga er ein sjálvsábyrgd (selvrisiko), rokna sum ein partur av kostnaðinum, ofta við eini minstuupphædd, og eitt tak á allari dekkingini. Upphæddirnar stenda í treytunum tínum.
Ávís málsløg eru vanliga undantikin, millum tey flest mál móti arbeiðsgevarum, familjurættarmál, innkrevjing og vinnutilknýttar trætur. Les undantøkurnar í tíni ávísu trygging, áðrenn tú rokna við dekking.
Lúkar tú tær fíggjarligu treytirnar fyri fría rættarhjálp (fri proces), kann sjálvsábyrgdin í nøkrum førum fara burtur — ein grund meira at kanna bæði skipanirnar, áðrenn tú rindar úr egnum posa.
Frí rættarhjálp (fri proces) og almenn løgfrøðilig hjálp
Frí rættarhjálp (fri proces) merkir, at staturin dekkar allan ella part av kostnaðinum í einum rættarmáli. Skipanin er inntøkubundin: inntøkan tín skal vera undir markum, sum verða javnað árliga. Kanna verandi upphæddirnar hjá Civilstyrelsen. Málið skal eisini hava eitt rímiligt útlit at verða vunnið.
Hevur tú eina rættarhjálpartrygging, sum dekkar málið, hevur hon fyrirrætt fyri fri proces. Raðfylgjan er tí altíð: kanna tryggingina fyrst, søk fri proces aftaná.
Umframt fri proces finst í Danmark almennastuðlað løgfrøðilig ráðgeving og fría tilboð sum rættarhjálparstovurnar (retshjælpskontorer) og advokatvaktin (Advokatvagten), har tú kanst fáa eina fyrstu meting av málinum tínum uttan kostnað.
Vanligir spurningar um tryggingartrætur
Bið um tær neyvu grundirnar skrivliga við tilvísing til treytirnar, kanna tær móti tínum egnu treytum, og savna prógv. Kæra síðan til kæruábyrgdaran hjá felagnum, og um tað ikki hjálpir, til tryggingarkærunevndina (Ankenævnet for Forsikring).
Eitt lítið gjald, sum tú vanliga fært aftur, um tú vinnur heilt ella í parti. Verandi taksturin stendur á heimasíðuni hjá nevndini. Tú tørvar ikki advokat. Málið verður viðgjørt skrivliga.
Helst ja. Rættarhjálpardekking (retshjælpsforsikring) er vanliga við í innbúgvs-, hús- og bilatrygging. Kanna treytirnar tínar undir „retshjælp“, ella spyr tryggingarfelagið beinleiðis, um tryggingin tín dekkar tá ávísu trætuna.
Vanliga nøkrar mánaðir, eftir vídd málsins og svartíðum felagsins. Málið er skrivligt, so ein fullfíggjað kæra við øllum skjalprógvum frá byrjan er besta vegin at sleppa undan seinkingum.
Flest øll tryggingarfeløg fylgja avgerðunum hjá nevndini. Velur eitt felag ikki at gera tað, skal tað siga frá, og málið kann so fara fyri rættin, har avgerðin hjá nevndini hevur stóran vekt.
Bara í avmarkaðan mun. Sein melding grundgevur vanliga bara nokting, um seinkanin veruliga hevði týdning, t.d. við at gera skaðan ómøguligan at meta. Meld altíð so skjótt sum gjørligt, men tak ikki eina nokting fyri góða bara av tí grundini.
Hvar tú kærar
Kæruábyrgdari hjá felagnum → tryggingarkærunevndin (Ankenævnet for Forsikring)
Fylgir felagið ikki avgerðini hjá nevndini, ella heldur málið fram, er næsta stigið rætturin. Kanna rættarhjálpardekking og fría rættarhjálp (fri proces) fyrst.
Bið um tá skrivligu grundgevingina fyri noktingina, við tilvísing til treytirnar
Kæra til kæruábyrgdaran hjá felagnum við øllum prógvunum tínum
Kæra síðan til tryggingarkærunevndina (lítið gjald, vanliga endurgoldið um tú vinnur)
Fer tað fyri rættin? Kanna rættarhjálpardekking og fri proces, áðrenn tú rindar sjálvur